Juryrechtspraak
Pieter Paul Berkentak 05 dec. 2007

---

Sinds een aantal jaren is er iets vreemds aan de hand in de amusementswereld. Of eigenlijk: in de wereld. Je kunt geen tv aanzetten of je wordt geconfronteerd met het fenomeen 'jury'.
Al dan niet geholpen door een stukje publieksparticipatie wordt de argeloze kijker getuige van het totaal afserveren van mensen met een ideaal. Blijkbaar is het psychisch mishandelen van welwillende kandidaten de nieuwe volkssport. Iedereen weet wat ik hier bedoel:
Idols, Fratsen op het ijs, Nono's in de Jungle, het maakt niet uit.
Zolang het publiek uiteindelijk maar getuige is van een of meer gedesillusioneerde deelnemers na afloop.
Je zou als argument kunnen aanvoeren dat deze deelnemers bij hun volle verstand zijn op het moment van inschrijven, alhoewel dat in sommige gevallen twijfelachtig is... Maar het probleem ligt anders. Er zijn geen alternatieven! Als beginnend artiest is er op het oog nog maar één weg naar succes. En die weg leidt onherroepelijk langs de virtuele slachtbank van een zogenaamde deskundige jury. Het publiek geniet met volle teugen van de teleurstelling. Het uiteenspatten van iemands droom is verworden tot volksvermaak.
En niet alleen de televisie maakt zich hieraan schuldig. Ook in de theaters zie je steeds vaker dat jury's van festivals en talentenjachten er een groot plezier aan beleven om de deelnemers in kwestie te trakteren op een enorme lading kritiek. Op zich niet erg, zolang de kritiek opbouwend is en positief wordt verpakt. Maar helaas is het meestal een opsomming van de persoonlijke frustraties van de juryleden zelf. En dat is jammer.
Maar ligt de verantwoordelijkheid niet voor een deel ook bij ons, het publiek? Wij vinden het blijkbaar prachtig. Geen beter vermaak dan leedvermaak.
Wat ik graag zou zien is tweeledig: de deelnemers aan deze 'jurysporten' moeten zich vooraf realiseren dat er een heel groot risico bestaat dat je op enig moment naar huis wordt gestuurd. En dat dat meestal op een manier gebeurt waar je tien jaar later nog gillend van wakker wordt in een plasje zweet. Vervolgens is daar de publieke verantwoordelijkheid. Wij als theaterminnend publiek moeten aangeven dat we grenzen hebben. Kostelijk theater hoeft niet 'ten koste van' te zijn. Want van de juryleden hoeven we zonder onze inmenging, vrees ik, niet veel positiefs te verwachten. Ware democratie begint weggezakt in het rode pluche.

door: Pieter Paul Berkentak