Dierendag in het abbatoir, in gesprek met Bert Klunder
Een gesprek met Bert Klunder door Sarah Whitlau 26 jul. 2005

---

Het was zijn eerste keer op het podium toen hij in 1984 de publieks- én de juryprijs van cabaretfestival Cameretten won. Inmiddels is dat al weer twintig jaar geleden. In die tijd heeft hij een indrukwekkende cv opgebouwd met regisseren, spelen, televisie en zelfs een boek. Het volgend seizoen komt hij met zijn nieuwste programma ‘Wie en wat er allemaal deugt; leuke dingen waar je overheen kijkt. Een vrolijke avond met Bert Klunder.’ ITHTR sprak met Klunder over cabaret, tv, klagen en of het ergens over moet gaan.

Bert Klunder kwam via een omweg op de planken terecht. Na de pedagogische academie was hij vier jaar lang groepsleider in een tehuis voor zeer moeilijk opvoedbare kinderen. Het beviel het hem niet meer. Hij had geen flauw idee wat hij dan wél moest doen. Een ‘slimme vrouw’ vroeg hem wat hij zou willen als alles kon. Wat hij wilde was toneelspelen, hoewel hij daar nooit iets mee had gedaan. Voor de acteursopleiding was hij met zijn vijfentwintig jaar al te oud, en dus koos hij voor de regisseursopleiding. Tijdens zijn opleiding werd hij opgemerkt door een docent die hem aanraadde zelf iets op de planken te doen. Hij en zijn beste vriend schreven zich in voor Cameretten, stonden voor het eerst ‘echt’ op het podium en sleepten direct de publieksprijs én de juryprijs in de wacht.

‘Vanaf dat moment moesten we dus veel gaan spelen, ik en mijn vriend. Van een vriendschap waarbij we vooral veel in het café zaten waren we opeens een bedrijf geworden. Na drie jaar viel het uit elkaar’.

Hierna ging Bert weer regisseren. Hij regisseerde onder meer Brigitte Kaandorp, Jaap Mulder, Jeroen van Merwijk, Marc van de Veerdonk, Vincent Bijlo, Mylou Frencken en zangeres Angela Groothuizen. Daarnaast bleef hij zelf ook altijd spelen. Onder de naam Klunder en Co maakte hij samen met Co van Diemen de producties ‘De Ware Jacob’, ‘Nooit meer liften’ en ‘Veenstra slaapt nog’. Met zijn echtgenote Mylou Frencken speelde hij ‘Visch en Fruit’ en ‘Varkens Wassen’. Ook maakte hij een aantal solovoorstellingen waaronder ‘De Doorwerkers’ en ‘Zonder Omwegen’ en volgend seizoen dus ‘Wie en wat er allemaal deugt..’

‘Spelen en door het land reizen vind ik gewoon ontzettend leuk. Mensen klagen erover maar ik geniet ervan. Vieze dingen bij een benzinetank eten. Als een voorstelling loopt en je valt samen met het moment, dan is dat het leukste wat er is.’

In de loop van de tijd heeft hij een vast gevolg gekregen, dat nog steeds groeit. Mensen weten inmiddels wat ze van Klunder kunnen verwachten. Hoewel Klunder zegt dat er geen boodschap in zijn werk zit vindt hij wél dat het ergens over moet gaan.

‘Als je begint is dat veel moeilijker. Ik hoop dat mijn klantenbestand bestaat uit mensen zoals ik, ik maak theater voor mijn vrienden. Ik hoef niet zo nodig mensen wijzer te maken of iets te leren. Als dat gebeurt is het niet erg, maar het is niet mijn uitgangspunt.’ Mijn vak is het om mijn eigen zieleroerselen vorm te geven. Dan hoop ik dat mensen denken: Hé, dat heb ik ook, of er om kunnen lachen of er troost in kunnen vinden. Als iemand mij na de voorstelling schoorvoetend bedankt voor een leuke avond ben ik de gelukkigste mens ter wereld. Het is een win/win situatie: ik doe wat ik leuk vind en iemand heeft er ook nog wat aan.’

Klunder heeft inmiddels ook een televisiecarrière. In 2001 was hij te zien in de RVU-serie ‘Mannen voor vrouwen’. Samen met collega-cabaretiers Jeroen van Merwijk, Hans Dorrestijn, Erik van Muiswinkel, Justus van Oel en Diederik van Vleuten maakte hij vier programma’s.

‘Het was heel leuk om te doen, we mochten het gewoon maken. Maar op een gegeven moment, als je het tien keer gedaan hebt dan weet je het wel.‘

Nu is Klunder weer klaar om verdere stappen op het televisiepad te zetten. Hij gaat in zijn eentje een televisieprogramma maken dat ergens volgend jaar op de buis verschijnt. Over de precieze inhoud wil hij nog niets kwijt. Verder gaat hij volgend seizoen waarschijnlijk een rol als taxichauffeur in een tv-serie spelen. Hij vindt tv niet per definitie leuk om te doen. Waar hij In het theater alle ruimte heeft om te doen wat hij wil, merkt hij dat je bij televisie al gauw afhankelijk bent van allerlei andere mensen.

De grote doorbraak interesseert hem niets. De norm is dat hij ervan kan leven. Verder maakt het hem geen zak uit. Het bijna-bekende Nederlanderschap vindt hij zelfs lastig:

‘Als ik op de Parade loop of zo, zijn er altijd mensen die vragen: ‘Ken ik jou niet uit de Wilhelminastraat?’ omdat ze mijn gezicht wel kennen maar niet weten waarvan.’

Zijn nieuwe programma heet ‘Wie en wat er allemaal deugt; leuke dingen waar je overheen kijkt. Een vrolijke avond met Bert Klunder.’ Hij is het nog aan het schrijven maar de titel doet vermoeden dat het qua toon een heel andere voorstelling zal worden dan we gewend zijn.

‘Ik zocht een andere ingang. We klagen allemaal heel makkelijk maar we kijken vaak niet naar de dingen die wel goed en leuk zijn. Enfin, ik ben benieuwd hoe lang ik het volhoudt om naar leuke dingen te kijken, waarschijnlijk vervalt de avond halverwege alweer in gekanker en geklaag, misschien wel eerder. Het is ook ironisch natuurlijk: Een vrolijke avond met Bert Klunder is net zoiets als Dierendag in het Abbatoir.’

Er gebeurt dus van alles met Bert. Naast zijn activiteiten op de planken, voor de camera en achter de coulissen is hij ook bezig met het schrijven van een boek waarin hij al zijn soloprogramma’s samenvoegt. De ruwe versie is net ingeleverd.

Het boek verschijnt in januari of februari bij Nijgh en van Ditmar. Het programma ‘Wie en wat er allemaal deugt; leuke dingen waar je overheen kijkt. Een vrolijke avond met Bert Klunder’ speelt vanaf januari 2006 in verschillende theaters.