Een inspirerende man!
Een gesprek met Pieter de Ruiter door Lidion Zierikzee 27 dec. 2006

---

Het begon allemaal met zijn liefde voor de muziek. Nu heeft hij nog steeds hetzelfde gevoel bij dans en muziek zoals kleine kinderen dat hebben en hij had toen hij kind was. Dat maakt dans voor hem bijzonder en nadat mensen hem erop wezen dat hij talent had nam hij dit advies serieus. Pieter de Ruiter ging studeren aan de Scapino Dans Academie in Amsterdam. Hij danste onder andere in Frankrijk en Israël, werkte als choreograaf voor het Nederlands Dans Theater, Het nationaal Ballet en heeft gewerkt in Duitsland, Italië, Tjechië en Brazillië. Met dans kan hij zich uiten en op “een bijzonder niveau” communiceren. Vele voorbeelden als Ohad Naharin, Hans van Manen, Jiri Kylian en William Forsythe en makers als Lloyd Newson (DV8) en Maguy Marin. Pieter vind Bob Wilson, Gerardjan Rijnders, Peter Sellars en Peter Brook geweldenaars en inspireren hem in zijn werk.

Pieter is een man die uit zijn mogelijkheden het maximale wil halen maar zijn drive om voorstellingen te maken is toch wel het leren en onderwijzen. Zoals hij zelf zegt: “Doordat ik dans of theater maak studeer ik en onderwijs ik tegelijkertijd op alle niveaus denkbaar. Ik ben tegelijkertijd leerling en leraar en dat is een manier van leven die ik heel belangrijk vind.” In 1990 richt hij dan ook Dansity op. Een stichting die (dans)voorstellingen produceert, “in de breedste zin van het woord.”

Pieter vind het belangrijk een persoonlijke bewegingsstijl te ontwikkelen, en deze zo gedetailleerd mogelijk over te brengen op andere dansers. Ook is hij middelen gaan ontwikkelen om dansers aan te sturen op andere manieren en geeft hij dansers opdrachten via tekst of beeld. Op die manier kan hij naar eigen zeggen de persoonlijke mogelijkheden van de betreffende danser beter ontwikkelen en die dan ook gebruiken. “Zo heb ik m’n choreografische uitdrukkingsmogelijkheden vergroot en wordt de danser ingezet als creatief medewerker en is de zo ontstane dans altijd persoonlijk.”

Ondertussen werkt hij nu samen met Eva Villanueva. Op dans-, muziek-, beeld- en theatergebied komen hun ideeën sterk overeen en kunnen ze, volgens Pieter, het werk goed verdelen. Want : “Choreograferen en theatermaken is bijna niet te doen in je eentje. Degene die zegt dat-ie het helemaal alleen doet liegt volgens mij” aldus Pieter. “Kijk maar naar mensen als Kylian –Kupferberg, Forsythe-Caspersen, Leon-Lightfoot. Op een zelfde manier werken ook Eva en ik samen. Zij meer de dramaturge, ik meer op de vloer om de mensen aan te sturen. Samen ‘ping-pongen’ we de ideeën bij elkaar en heeft Eva vaak goede ideeën en ik kan goed overweg met de praktische uitvoering.” Volgens hem zijn zij samen nu meer in staat overzicht te houden en hun kennis en vaardigheden ook toe te passen op artiesten met andere disciplines. Op dans-, muziek-, beeld en theatergebied komen onze ideeën sterk overeen en kunnen we het werk goed verdelen. Samen met Eva is hij steeds op zoek naar manieren en ideeën waarmee hij via dans het uitdrukkingsvermogen, zoals hij zelf zegt, kan vergroten. “Een gesproken zin of een op een bepaalde manier in de ruimte geplaatste situatie kan een ogenschijnlijk abstracte choreografie een ‘verhaal’ of richting geven. Zo kan ook een kleine beweging soms meer vertellen dan een bladzijde gesproken tekst.” aldus Pieter. En niet de stijl maar de pasjes van het verhaal van de danser is belangrijk volgens Pieter. Dit moet hij dan echter wel doen in het kader wat Pieter en Eva hem geven. “Wat wij doen is de dans zo persoonlijk mogelijk maken. Ik denk dat wij ons ervan bewust zijn dat wanneer je een mens (bv een danser) in een ruimte zet en daar een publiek naar laat kijken je al een verhaal hebt. Door dat niet te ontkennen, maar daar juist iets mee te doen, ga je verhoudingen creëeren, verzin je ‘situaties’. Als je dan weet wat je wilt en bijhoudt waar je mee bezig bent en vervolgens de elementen en mogelijkheden stuurt, omstaat er betekenis.”

Door lichaamstraining, veel te lezen, performance, theater, concert en film te bezoeken, samen te werken met andere artiesten en kunstenaars, veel te discussiëren, vrienden, risico’s nemen en uiteindelijk zichzelf reflecteren probeert Pieter zich te ontwikkelen. Verder is het opvallend dat Pieter dansers heeft met verschillende culturen en achtergronden. (In Ballast spraken de dansers enkel Frans geen Engels). Dit zijn echter elementen die voor Pieter het werk aangenamer maken en voor verdieping zorgen. Het soms moeten uitleggen met handen en voeten zorgt soms voor misverstanden die uiteindelijk weer een positieve impuls in de situatie zorgen en dat is het leuke van het werk! Bij het selecteren van dansers/acteurs en muzikanten kijkt Pieter ook niet alleen naar de techniek maar ook naar de persoon.
“Wij vragen altijd, een beetje voor de grap, of een danser die met ons wil werken, ook kan koken.” Het gaat Pieter erom dat dansers volwassen mensen zijn, hoe jong ze ook zijn, en niet bang zijn zichzelf te laten zien en dat ze in staat zijn iets van wat er binnenin zit eruit te laten komen. Zo kwam ook Jack Wouterse in beeld bij de voorstelling Ballast. Jack zit volgens Pieter geweldig in zijn lijf en gaat ver om iets interessants te maken. Pieter zegt daarover het volgende: “Nadat we in het begin van de repetitie periode Jack de lucht in hadden gekregen en een ‘dance-battle’ hadden gehad, was het ijs gebroken.”

En als laatste. Het nieuwe project van Pieter voor Dansity zal gaan over 'Verleiding' en 'Commercie'. Dit op basis van de mythe van de 'Sirenen'. Drie danseressen, twee klassiek geschoolde zangeressen en componist David Dramm als zanger/rapper zijn de uitvoerders. Een onderdeel daarin zal bijvoorbeeld de vergelijking tussen de macht van de vrouw en de macht van de man zijn. David gaat de muziek en het libretto ervoor verzorgen. Het wordt een mix van Barokke opera muziek en een typische Dramm tekst.
Op sommige momenten tijdens de voorstelling Ballast, wordt de tekst van Jack een heuse rap. Dat gegeven wil Pieter samen met Eva nu gaan uitwerken. Hier proberen ze te onderzoeken hoe een tekst die deel uitmaakt van de muziek correspondeert met de dans. Hierna willen ze toneeltekst, opera (waarin tekst een ander belang heeft), dans en muziek samen gaan brengen. Dus een heel interessant project. En net zo interessant is weer dat Pieter de inspiratie haalt voor nieuwe voorstellingen uit de vorige voorstellingen en de reactie erop.

En om het af te sluiten vat Pieter het nog even samen:
“Het is niet belangrijk voor mij dat mensen speciaal dansvoorstellingen bezoeken. Ik denk wel dat naar het dans komen kijken en eventueel zelf dansen echt een fantastische ervaring kan zijn. Ik hoop mensen aan te steken en te inspireren om vaak naar dans te komen kijken.”

Kortom, hij laat zich niet alleen zelf enorm inspireren maar kan andere mensen met zijn fantastische manier van werken, zijn drive en kijk op de wereld zeker andere mensen inspireren. Mij in ieder geval wel.