Niet twijfelen, maar doen!
Een gesprek met Henk Rijckaert door Lidion Zierikzee 05 okt. 2007

---

Het is donderdagavond, half zeven. Ik pak nog een appel, terwijl Henk een dansje voor mij improviseert. Met improvisatietheater begon ooit de carrière van Henk Rijckaert. Daarna belande hij in het stand-up circuit. Nu staat hij met een volledig avondprogramma in het theater. Hij zelf noemt zijn show: ‘Ergens tussen cabaret en stand-up in’. Cabaret is echter niet zo populair in België als in Nederland. Volgens Henk vinden mensen in Vlaanderen de oude cabaretiers maar ‘rood aangelopen brulboeien’. In Vlaanderen schijnt cabaret ook een vies woord te zijn. Het heeft de naam belerend te zijn. "Ik zou het niet goed van mezelf vinden mocht ik mijn mening aan iemand willen opdringen. Ik vertel liever over mijn eigen idiote leventje. Zo hoop ik dat dit universeel genoeg is, zodat het publiek zichzelf herkent of in ieder geval voor een deel herkent". Het is niet zijn bedoeling, ondanks de kritiek op de oude garde, een nieuwe stijl neer te zetten. Wel duidelijk is zijn eigen stijl. Henk wil vooral mensen aan het lachen brengen. Als extra laag voegt hij veel ontroering in zijn voorstellingen toe. Hierdoor verschuiven zijn voorstellingen van stand-up naar cabaret. Ontroering wordt echter in de cafés erg hard afgestraft. En zo besloot Henk de magie van het theater te gaan ontdekken.

Henk is buiten zijn theaterleven wetenschapper; iemand die altijd bezig is met vragen over alles stellen. Een goede invalshoek voor een theatershow. Tijdens zijn studies werd gezegd dat hij te ver ging in zijn theorieën, dat hij teveel fantasie gebruikte. Een eigenschap die volgens hem juist zeer belangrijk is."Uiteindelijk is humor ook op een aantal mechanismen gebaseerd en het is razend boeiend om die te achterhalen; het ritme van een grap, de opbouw, de volgorde en de spanningsboog. Tijdens zijn studies werd gezegd dat hij te ver ging in zijn theorieën, dat hij teveel fantasie gebruikte. Een eigenschap die volgens hem juist zeer belangrijk is. "Zo roest je niet vast in je vak". Toch werd de wetenschappelijke wereld te klein voor zijn fantasieën. Hij besloot zijn talenten ergens anders tot uiting te brengen. "Klinkt eigenwijs, hé? Stilstand is immers achteruitgang. Je wilt toch altijd beter worden. Iedere voorstelling moet beter, iedere mop moet beter. Ik wil telkens kunnen zeggen: Dit is de beste voorstelling die ik ooit schreef."

Wetenschapper en cabaretier. Perfectionistisch en ook lui. Toch leidt het tot goede resultaten. "Ik weet dat mijn luiheid ergens veroorzaakt wordt door faalangst. Mijn grootste angst is te moeten stoppen met cabaret omdat het niet goed genoeg is. Je bestaat in gratie van je publiek en als die het niet pikken…", aldus Henk . De zalen zitten elk jaar voller, maar in Nederland moet hij vanaf nul beginnen. Zijn motto komt bovenwaaien: ‘Minder twijfelen, meer doen’. Na de voorstelling 100 keer gespeeld te hebben geeft het hem een zeer fijn gevoel dat mensen "zijn hersenspinsels kunnen smaken". Of wel: Zich wassen, opmaken, in de file staan, naar hem luisteren en daarna wat gaan drinken. Kortom,om bereid zijn een paar uur voor hem uit te trekken.

Daar moet natuurlijk wel een goede voorstelling tegenover staan. Promoten is echter één van zijn slechte punten. Ik werp Henk zijn motto: ‘Bij twijfel doen’, erin. Nu kan hij niet meer terug. "Het is een voorstelling over onvolmaaktheden accepteren. En als ik het zo vertel lijkt het heel stom, hé" , zegt hij lachend. Of wel Henk, jezelf met al je eigenschapen accepteren?! En dat doet hij zeker. "Er is niets leuker dan je eigen dingen onder ogen zien’. Hij maakt er een avond vol entertainment van. Bijna clownesk. "Er is niets leukers dan iemand te zien klungelen", aldus Henk. Misschien past het allemaal wel weer bij het motto: ‘Dat je niet mag twijfelen, maar moet doen’. "Als je twijfelt maak je immers niks meer mee en heb je niets meer te vertellen". Wim Helsen, (zie interview), Theo Maasen, Bill Cosby en Eddie Izzard zijn grote voorbeelden voor hem. Wim leert hem dat je mensen moet meenemen in je wereld. Zo kun je het publiek even laten vergeten dat ze naar een voorstelling zitten te kijken. En vooral dat je grappig kan zijn zonder grappen te vertellen. "Wim is zeer imposant, daar kan ik nog veel van leren".

Ondertussen is Henk zijn huis aan het verbouwen. Daar zal een groot stuk van zijn nieuwe show Karton over gaan. "De gedachtes die daar rond hangen, hoe mensen erop reageren, hoe ik zelf met die rompslomp omga. Je moet het toch zelf min of meer meegemaakt hebben om geloofwaardig te zijn. Niet dat ik nu letterlijk alles heb meegemaakt, je moet het uitvergroten. Ik ben nu vooral goede grappen aan het verzinnen en probeer die dan uit als stand-up. Het verhaal groeit ondertussen verder in mijn kop", aldus Henk.

De voorstelling waarmee Henk op dit moment rondtoert is Loebas. "Als het over lichamelijke obstakels gaat, moeten de mensen maar naar Loebas komen kijken, ik geef voor alles een oplossing!" Hij is ervan overtuigd dat veel andere mensen dezelfde mening hebben als hijzelf. Daarmee wil hij ze aan het lachen maken! "Ik heb geen zin om een voorstelling te maken met een vermanend vingertje. Ik vind het niet leuk om daar naar te gaan kijken dus mag ik dat mijn publiek ook niet aandoen." Wijze woorden van Henk.

Een voorstelling over hoe het anders kan; waar mensen zich in zullen herkennen, waaraan ze hun eigen draai kunnen geven, maar vooral een voorstelling die Henk zelf graag zou gaan bekijken. Kortom, iedereen moet komen kijken. Nu naar Loebas, later naar Karton! Niet twijfelen maar doen! ‘ Zo is het’ schreeuwt Henk nog even van de daken. Ja, voor jezelf staan Henk! Eindelijk doet hij het dan: staan voor zijn talent! Hij kan het! Tijd voor een dansje!