Hilariteit alom!
Stephanie Paalvast
Vaders! Joop van den Ende Theaterproducties / 23 okt. 2006
Gezien in: Leidse Schouwburg

---

Het Vondelpark. Zomer. Hitte. Daniel (een veertiger, of misschien loopt hij zelfs al tegen de vijftig aan) zit rustig op een bankje. Dan komt Anoek voorbij wapperen: jong, blond, mooi. Het is niet moeilijk te bedenken dat Daniel wel iets in haar ziet en hij brengt dan ook de rest van de nacht met haar door, waarna hij zelfs verliefd op haar wordt.

Er is echter een kleine complicatie: Daniel is toevallig al getrouwd met Lara. Toch lijkt dit geen obstakel te zijn, en al snel wordt duidelijk waarom: ze hebben een open huwelijk. Dat komt vooral Daniel handig uit, want al snel blijkt dat het fenomeen monogamie nooit echt tot hem is doorgedrongen; hij heeft de ene affaire na de andere. Een gewoonte die hij van geen vreemde heeft, want zijn vader Sjors zat ook altijd al achter de vrouwen aan.

Diezelfde vader staat plotseling op de stoep met de mededeling dat hij een spierziekte heeft en niet meer zo lang zal leven. Daniel schrikt en besluit hem in huis te nemen om hem het lot van een doods verzorgingstehuis te besparen, ondanks dat Sjors hem vroeger eigenlijk nooit zag staan.

Makkelijk is het echter niet, een zieke vader in huis die zich overal mee bemoeit en Anoek die steeds komt binnenvallen. Sinds ze weet van het open huwelijk heeft ze besloten ook maar niet zo trouw aan Daniel te zijn en deelt ze ook nog het bed met een Spanjaard en een Pool – tot grote ergernis van Daniel. De situatie wordt er niet makkelijker op als Anoek ineens zwanger blijkt, maar van wie?

Ziehier het plot van Vaders!, het nieuwe stuk van Haye van der Heyden. Een bijzonder stuk: Haye van der Heyden heeft het speciaal voor Piet Römer geschreven. En hoewel het niet alleen om de vader draait, is het duidelijk dat hij de drijvende kracht is achter Vaders!; de titel zegt het in feite al. En het moge ook duidelijk zijn dat Piet Römer Sjors neerzet zoals geen ander dat zou kunnen doen: voor een norse, nare man (want wie laat zijn kinderen in de steek om achter het vrouwelijk schoon aan te gaan?) weet hij ongekende sympathie op te wekken bij de toeschouwer. Hij verontschuldigt niet en praat niets goed, bevestigt juist dat hij geen goede vader is geweest, maar toch is hij vertederend en ook buitengewoon komisch.

Het hele stuk is overigens hilarisch, maar het is geen gewone slapstick, het gaat dieper. Achter de humor schrijnt het: Lara die niet erg vrolijk wordt van het gedrag van haar man maar het toch accepteert; Sjors die doodziek is; Daniel die hopeloos verliefd is op Anoek maar eigenlijk ook niet zonder Lara kan. Naast Piet Römer weten ook de andere acteurs deze sfeer overtuigend over te brengen. Hymke de Vries is subliem als Lara, soms verbitterd en soms hysterisch, maar altijd grappig. En ook Nienke Römer laat de toeschouwer in Anoek geloven. Ze is constant in beweging en doet denken aan champagne: sprankelend en fonkelend. Ze maakt het Rene van Zinnicq Bergman (Daniel) dan ook makkelijk – wat niet wegneemt dat ook hij geen slecht spel aflevert. Toch raakt hij soms wat ondergesneeuwd door het acteergeweld van de overige drie, omdat zijn karakter minder uitgesproken is dan de anderen. Maar dat zijn details; de interactie tússen de karakters is cruciaal, niet de karakters op zichzelf. En die interactie is geweldig, waardoor het stuk loopt als een trein.

Daarnaast is Vaders! bijzonder omdat kleindochter en grootvader (Nienke en Piet) voor het eerst samen op het toneel staan. Of het helpt? Nienke benadrukt dat ze naast familie ook ‘vooral gewoon collega’s’ zijn. En Piet: ‘Toneelspelen is een ambacht, een vák, vaak is het gewoon keihard werken.’

 

Keihard werken in Vaders!, een tragikomedie pur sang. Een stuk dat begint op het hoogste punt van de achtbaan en daarna naar beneden suist, en iedereen meesleurt in de rit. Inderdaad, keihard werken voor de acteurs om de achtbaan zo hard mogelijk te laten gaan en om magie te laten ontstaan – maar die magie ís er.