Een ontnuchterende spiegel Stephanie PaalvastBedrog De Paardenkathedraal / 19 jan. 2007
Gezien in: Theater De Paardenkathedraal
Drie mensen, twee huwelijken en één buitenechtelijke relatie. Zo op het oog geen zeldzaam verschijnsel, aangezien niet iedereen het altijd even nauw neemt met monogamie. In dit geval gaat Emma vreemd met Jerry, de beste vriend van haar man Robert. Na een periode van zeven jaar eindigt hun affaire, maar later komen ze elkaar weer tegen, als Emma besluit te scheiden van Robert.
Deze verwikkelingen lijken misschien meer thuis te horen in een reguliere aflevering van GTST dan in de schouwburg. Harold Pinter heeft zijn stuk Bedrog echter met opzet de verhaallijn van een soap meegegeven. Nadat het in 1978 uitkwam waren critici onthutst: Pinter had zichzelf verloochend met een volks verhaal, zo luidde hun kritiek. Niets is minder waar, want wie door het plot heen kijkt ziet hoe Pinter haarscherp de relaties tussen mensen onder de loep neemt.
Dit seizoen brengt de Paardenkathedraal onder regie van Paula Bangels het tijdloze stuk. Hoewel de verhaallijn niet al te moeilijk lijkt, heeft Pinter er een complicatie aan toegevoegd door de scènes niet chronologisch te laten verlopen. Bedrog opent waar het eindigt en gaat dan terug in het verleden: spannend, want de toeschouwer weet van meet af aan van de affaire, maar heeft geen idee hoe die zich heeft ontwikkeld. Maar daarbij ook lastig, niet zozeer voor het publiek maar meer voor de spelers, want hoe duidelijk te maken dat een scene zich in het verleden afspeelt? Dit heeft de Paardenkathedraal slim opgelost door immens grote rollen papier aan de zijkanten van het toneel te plaatsen, waar de spelers met zwarte verf de jaartallen op kalken. Om het stuk eigentijds te maken, heeft Bangels het verplaatst naar nu: de roerige gebeurtenissen tussen de drie mensen vinden plaats in de periode 1996-2005. Bedrog leent zich hier uitstekend voor. De dialogen zijn simpel en het verhaal lijkt oppervlakkig, maar daaronder wordt haarscherp vastgelegd hoe mensen van elkaar kunnen vervreemden – heel actueel dus, zeker nu er steeds meer mensen kortstondige relaties hebben en echtscheidingen eerder regel zijn dan uitzondering.
Ook cruciaal in dit stuk is het spel van de acteurs: als zij zich teveel verliezen en hun acteerwerk naar groots drama gaat neigen, verandert Bedrog in een soap en is het effect verdwenen. Dit weten Katrien de Becker, David Cantens en Jan van Looveren absoluut te vermijden. Ze acteren subtiel en houden de situaties klein, en zuigen op deze manier de toeschouwer mee in de wereld van hun relaties. Vooral de chemie tussen Katrien de Becker (Emma) en David Cantens (Jerry) is sterk, en het lijkt niet meer dan logisch dat zij een affaire hebben. Wat minder geloofwaardig is, is het feit dat Emma en Robert getrouwd zijn: het grootste deel van de tijd wordt Robert als een proleet neergezet. Dit komt niet zozeer door het spel van Jan van Looveren, maar door de regie. Erg jammer, want dit doet wel enige afbreuk aan het idee van de ‘buitenechtelijke’ relatie. De toeschouwer vraagt zich af waarom Emma überhaupt met Robert is getrouwd, want hij komt immers over als een schoft.
Toch is Bedrog absoluut de moeite waard. Het houdt ons een spiegel voor en laat ons zien hoe relaties tegenwoordig in elkaar zitten. Ontnuchterend en hard, maar daarnaast ook mateloos intrigerend. Absoluut de waarheid.
