Lastige balans in Carver’s Wankel Evenwicht
Jan Joost Aten
Wankel evenwicht Carver / 21 feb. 2007
Gezien in: LAKtheater

---

Het is voor het eerst in de samenwerking tussen Carver en Onafhankelijk Toneel dat er wordt gewerkt met een bestaande tekst, namelijk A Delicate Balance van Edward Albee. Daarmee legt de groep meteen de lat hoog voor zichzelf, want Albee’s stukken (de andere bekende titel van zijn hand is Who’s Afraid of Virginia Woolf) laten geen ruimte om vrij om te gaan met de tekst. Iedere claus, iedere zin, elke puntkomma staat er met een bedoeling. Speel je precies wat er staat, dan krijgt het publiek rare, spannende en grappige scènes voorgeschoteld waar personages scherp op elkaar reageren en waar tegelijkertijd hun pijn duidelijk wordt door dingen die juist níet worden gezegd.

Met dat alles in het achterhoofd is het extra genieten van de manier waarop Carver Wankel Evenwicht speelt: licht, terloops bijna, zonder diepere lagen te missen in de ondragelijk ongemakkelijke relatie tussen Tobias, echtgenote Agnes, haar zuster Claire, dochter Julia en Harry en Edna, de Allerbeste Vrienden In De Hele Wereld van Tobias en Agnes. Het verhaal komt er in het kort op neer dat Tobias, Agnes en Claire met z’n drieën op gespannen voet bij elkaar leven. Op een dag keert dochter Julia terug in het huis omdat haar vierde huwelijk zojuist op de klippen is gelopen. Beste Vrienden Harry en Edna stormen tegelijkertijd onaangekondigd binnen omdat ze ‘bang’ zijn geworden in hun eigen huis. Ze zijn van plan te blijven en niet meer weg te gaan. Alle factoren bij elkaar zorgen ervoor dat alle onderlinge relaties nóg meer onder druk komen te staan. Zodanig zelfs, dat ontploffingen en confrontaties niet kunnen uitblijven.

Althans, dat zou je zeggen. Natuurlijk komen de confrontaties er, want zo zijn ze door Albee geschreven. Toch weet Carver de ongemakkelijkheid niet altijd te vinden. Op zichzelf is dat raar, want alle ingrediënten voor succes zijn aanwezig. De acteurs, doorgewinterde spelers als Beppie Melissen en Paul R. Kooij, kunnen hun rollen meer dan aan. Joke Tjalsma als de dronken, verveelde Claire is zelfs een genot om te zien. Ook het decor is fraai: het huis van Tobias en Agnes doet door het hout, het licht en de stoelen denken aan een motel, een plek waar je even kunt zijn maar nooit lang wilt blijven. Niets is er echt, tot aan de plastic glazen whisky met ijs en sigaretten aan toe.
Het geheel levert dan ook mooie scènes met veel grappige momenten op. Maar waar is de pijn? Het knappe gemak waarmee Carver speelt, vormt in dit stuk ook hun valkuil. Het is aan hen om daarin de goede balans te vinden.