Oude geboden in een nieuw jasje Saar Grolleman Tien geboden NTGent / 03 apr. 2008 Gezien in: Chassé Theater Wunderbaum en NTGent brengen momenteel het eerste deel van de theaterbewerking 'Tien geboden', gebaseerd op de televisiereeks Dekalog van de Poolse regisseur Krzysztof Kieslowski, op de planken. De voorstelling beslaat de eerste geboden en toont vijf korte verhalen over de bewoners van een flatgebouw in Warschau. Ze verkeren op een kruispunt in hun leven en krijgen te maken met passie, verlies, angst en morele vragen.
Een groot open toneel, felle TL-belichting, een groepje acteurs aan een tafel. Erachter een groot schoolbord, waarop de eerste vijf geboden genoteerd zijn. Vijf korte fragmenten, het zijn haast filmpjes, worden na elkaar getoond, met een pauze tussen het derde en vierde gebod. Na iedere uitgebeelde zonde wordt deze van het schoolbord geveegd, wat automatisch zorgt voor een pauze en een kans je voor te kunnen bereiden op het volgende verhaal.
De geboden 1. Een universiteitsprofessor, gefixeerd op wetenschappelijke methoden en rede, berekent met zijn computer de draagkracht van het ijs en staat zijn zoontje toe er op te schaatsen. Helaas zijn de gevolgen van zijn toezegging tragisch en vindt er een harde confrontatie plaats: het lot laat zich niet voorspellen. 2. Een jonge vrouw vraagt aan de arts van haar man om een medische uitspraak te doen die haar morele dilemma kan oplossen. Ze is zwanger van haar minnaar en overweegt een abortus. De dokter kan haar onmogelijk zekerheid geven, zo blijkt na de inschattingsfout die hij maakt. 3. Op Kerstavond brengt een taxichauffeur de nacht niet door bij zijn gezin, maar laat hij hen achter om een vroegere affaire te helpen. De man raakt verstrikt in een web van leugens en de vraag of hulp het werkelijke doel is herrijst. 4.Een jonge vrouw twijfelt aan haar gevoelens voor haar eigen vader en onderwerpt hem aan een radicale test. Ze doet alsof ze een brief van haar overleden moeder vindt, waarin die schrijft dat haar vader niet haar echte vader is. 5. Een jonge man pleegt, blijkbaar zonder reden, een moord en wordt geconfronteerd met een gewetenloze taxichauffeur en een idealistische advocaat. Hij wordt veroordeeld tot de doodstraf; is deze gerechtvaardigd?
Filmisch theater In het stuk 'Tien geboden' wordt gespeeld met het decor. Dat bestaat in dit geval uit rijen meubels, alsof we zojuist een kringloopwinkel zijn binnengestapt. Alle acteurs bevinden zich gedurende de scènes op het toneel en wisselen de rollen af. Dit komt gelukkig niet verwarrend over; er is gekozen om in ieder verhaal met een verteller te werken. Is deze de ene keer zelf een personage, de andere maal staat hij buiten het verhaal. Op heldere, vlotte wijze wordt de toeschouwer op de hoogte gebracht van overgangen en achtergronden en leert hij het personage nét dat beetje beter kennen. Ook wordt er gespeeld met realiteit en fantasie; wat benoemd wordt is niet altijd te zien op toneel en andersom. Zo worden er bijvoorbeeld rekwisieten beschreven, die helemaal niet zichtbaar zijn. Dit zorgt ervoor dat de toeschouwer geprikkeld wordt en zijn aandacht bij het spel dient te houden.
Meedenktheater Zo goed als de acteurs zich in kunnen leven, hun gezichten spreken boekdelen, zo hard dient de toeschouwer dus ook te werken. Er wordt veel concentratie gevergd, men krijgt te maken met interessante contrasten en een bijzondere, ietwat wrange sfeer. De voorstelling werpt vragen op als:`Wat blijft er over wanneer iemand gestorven is?' of 'Kan de maatschappij beslissen iemand van het leven te beroven, onder de vlag van de rechtspraak?' Kunnen de ‘oude’ geboden in een ‘nieuwe’ situatie nog een oplossing bieden? Vindt men rust en acceptatie, of blijven morele kwesties onderhuids jeuken? Of men nu wel of niet opgevoed en bekend is met de tien geboden, de geschetste situaties zijn zeer herkenbaar. Eenieder zal zelf verbanden leggen en verhalen aanvullen. Dit maakt 'Tien geboden' tot een actuele voorstelling, die zorgt voor interne dilemma´s en zeker weet te raken.
