Zet er de klok maar gelijk op, liefde is tijdloos Saar Grolleman Romeo en JuliaHet Nationale Ballet / 13 mei. 2008 Gezien in: Chassé Theater Het verhaal van Romeo en Julia werkt ook hartverwarmend zónder Shakespeare´s teksten. Zo blijkt uit de balletversie van Rudi van Dantzig. Ruim veertig jaar geleden bewerkte de beroemde choreograaf de voorstelling, geïnspireerd door de versie die Leonid Lavrovski in 1940 maakte voor het Kirov Ballet. Dantzig´s uitvoering van de tragische liefdesgeschiedenis, inmiddels een klassieker, is sinds 1967 al acht keer opnieuw in productie genomen door het Het Nationaal Ballet iedere keer met nieuwe dansers.
Dat het verhaal van de twee geliefden raakt, blijkt uit het feit dat er nog steeds brieven aan ´Julia Montecchi´ ontvangen worden op het postkantoor in Verona. Ruim veertig jaar na de wereldpremière tourt het Nationale ballet met de klassieker door Nederland, zodat bezoekers antwoord kunnen vinden op de vraag of de voorstelling, net zoals de liefde, tijdloos is.
Noodlot Wie is er niet bekend met het liefdesverhaal, of moeten wij zeggen drama, van Romeo en Julia? Is er een verhaal dat vaker werd verteld en vertaald, herleefd, vervormd en geactualiseerd? We komen het tegen in het theater, in boeken, maar ook op het bioscoop-doek. Van de musical ´West Side Story´ tot in de opera; het verhaal van Romeo en Julia leeft, generatie na generatie. Het ballet ´Romeo en Julia´is gebaseerd op Shakespeare´s beroemde toneelstuk en vertelt het verhaal van de families Montague en Capulet. Zij hebben al jarenlang ruzie. De zoon van de Montagues, Romeo, wordt verliefd op Julia, de dochter van de Capulets. Wereldbekend is de balkonscène, waarin Romeo onder Julia's balkon staat en zij elkaar de liefde verklaren. De geliefden trouwen, In een kleine kapel trouwen, maar de strijd laait weer op en Tybalt, de neef van Julia, vermoordt een vriend van Romeo. Vervolgens doodt Romeo Tybalt, en vlucht de stad uit. Ondertussen hebben Julia's ouders een huwelijk voor haar gearrangeerd. Wanhopig neemt ze een drankje in waardoor ze dood lijkt. Bij het krieken van de dag wordt haar levenloze lichaam door haar familie aangetroffen en in de grafkelder gelegd. Hier treft Romeo haar. Hij denkt dat zijn liefje dood is en ontneemt zichzelf het leven. Wanneer Julia ontwaakt, vindt ze de dode Romeo naast zich. Niet wetende wat haar nog rest, maakt ze een einde aan haar leven door zich te steken met een dolk.
Begin zonder einde De voorstelling Romeo en Julia is groots en verrast, keer op keer. Alles dat men niet verwacht zit in deze klassieke, doch hedendaagse uitvoering. Hoe kan een- naar men zou denken gedateerd stuk- zó bij de tijd zijn gebleven? Denk bijvoorbeeld eens aan de levendige zigeunerdans, op spitsen welteverstaan. Het is bewonderenswaardig hoe deze scène; de kostuums, de sfeer, zo actueel is, terwijl deze zo´n tijd geleden ontworpen is. Terugdenken aan vroeger tijden doet men automatisch bij het zien van de statige edelen aan het hof. Even verdwijn je in je geschiedenisboek. Als tegen een prent uit de Renaissance, waar we graag in zouden kruipen, komen wij in contact met dromen, verlangens; een onmogelijke liefde. Het decor maakt het stuk levend. Het liefst zal je de rozentuin inlopen, al fluisterend: `O Romeo, wherefore art thou Romeo?´. Of wat valt te denken van het neerploffen in het prachtige hemelbed van Julia? Maar ook de kerk en het plein van Verona zijn herkenbaar vormgegeven. Het broertje van Julia en haar verstrooide voedster verdienen lof, hun ´spel´ houdt het stuk fris en hedendaags. Wat verder raakt zijn de degens in de strijd, de realistische straatgevechten zullen de nodige training van de soepele dansers gevraagd zal hebben. Wederom vervalt men in verbazing; ook in ballet is niets onmogelijk. Romeo en Julia is een stuk dat bolstaat van contrasten. Het arme volk tegenover de rijke edelen, historie tegenover actualiteit. De voorstelling blijft inspireren en ontroeren, is een lust voor oog, hart én oor. Want de bijdrage van het Symfonie-orkest, onder leiding van Ermanno Florio mag- en kan- zeker niet vergeten worden. Het moge duidelijk zijn: toen Shakespeare zijn ganzenveer neerlegde, eindigde het verhaal niet.
